Τι είναι η δύσπνοια;
Η δύσπνοια είναι ένας ιατρικός όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει το υποκειμενικό αίσθημα δυσκολίας στην αναπνοή που αναφέρει ένας ασθενής.
Περιγράφει ότι «δεν του φτάνει ο αέρας». Υπό φυσιολογικές συνθήκες συμβαίνει στην έντονη άσκηση. Η δύσπνοια μπορεί να ξεκινήσει αιφνίδια, εντός λεπτών ή ωρών. Μπορεί επίσης να έχει μια πιο βαθμιαία εγκατάσταση, σε διάστημα εβδομάδων ή μηνών.
Ο αέρας για να φτάσει στους πνεύμονες μας, περνά διαδοχικά:
- Από τη μύτη ή το στόμα στο φάρυγγα, το λάρυγγα, την τραχεία και τους βρόχους.
- Μέσα στους πνεύμονες οι βρόγχοι διακλαδίζονται σε διαρκώς μικρότερους κλάδους και καταλήγουν στις κυψελίδες.
- Στις κυψελίδες γίνεται η ανταλλαγή αερίων (αποβάλλουμε διοξείδιο του άνθρακα και προσλαμβάνουμε οξυγόνο)
- Ο καρκίνος του πνεύμονα
- Καρδιακές παθήσεις (όπως η καρδιακή ανεπάρκεια)
- Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
- Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια των καπνιστών – (ΧΑΠ)
- Η διάμεση πνευμονική ίνωση
- Η πλευριτική συλλογή
- Οι παθήσεις του φάρυγγα, λάρυγγα και της τραχείας
- Η πνευμονική εμβολή
- Το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου (ΟΕΜ)
- Καρδιακός επιπωματισμός
- Η παράλυση νεύρων του διαφράγματος
Επίσης, πρέπει να ληφθούν υπόψη και τα λόγοι που δεν προέρχονται από τα όργανα του θώρακα:
- Η μεταβολική οξέωση (αναπνοή Kussmaul)
- Η βλάβη του αναπνευστικού (όγκοι, εγκεφαλίτιδες, αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια)
- Η αναιμία
- Καταστάσεις με αυξημένες ανάγκες σε οξυγόνο (υπερθυρεοειδισμός, άσκηση)
- Η εισρρόφηση τοξικών ουσιών
- Καταστάσεις αγωνίας και άγχους (σύνδρομο υπεραερισμού)
- Δηλητηρίαση με σαλικυλικά
- Χρόνια Νεφρική Ανεπάρκεια
Κάποιες φορές η δύσπνοια μπορεί να είναι αποτέλεσμα παρεμβάσεων που έγιναν για την ασθένεια, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοθεραπεία.
Σε περίπτωση που εμφανιστεί δύσπνοια για πρώτη φορά ή τα συμπτώματα της γίνουν πιο έντονα, ενημερώστε την ομάδα φροντίδας σας. Προσπαθήστε να τους δώσετε όσες περισσότερες πληροφορίες μπορείτε, έτσι ώστε να τους βοηθήσετε να βρουν τον καλύτερο τρόπο για την αντιμετώπιση της.
Κάποιες από τις ερωτήσεις που θα σε βοηθήσουν να περιγράψετε καλύτερα την δύσπνοια είναι:
- Πότε πρωτοεμφανίστηκε;
- Πόση ώρα διαρκεί;
- Πότε και πως καλυτερεύει (π.χ. με φάρμακο, αλλαγή θέσης, ζέστη/κρύο)
- Πότε σας δυσκολεύει (γίνεται πιο έντονο);
Σε περίπτωση που έχετε ήδη οδηγίες τι να κάνετε για τη δύσπνοια, αλλά δεν βελτιώνεται ή γίνεται χειρότερα, ενημερώστε την ομάδα φροντίδας σας το ταχύτερο δυνατόν. Αν χρειαστεί θα επανεξετάσουν την κατάσταση της δύσπνοιας και θα αλλάξουν την θεραπεία σας.
Ορισμένες φορές απαιτείται η άμεση αντιμετώπιση κάποιων συμπτωμάτων, γι’ αυτό και είναι πολύ σημαντικό να γνωρίζετε τον λειτουργό υγείας ή το τηλέφωνο επειγόντων, από όπου θα μπορείτε να επικοινωνήσετε οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύχτας, σε περίπτωση που χρειαστείτε βοήθεια.
⭐Χρήσιμη συμβουλή⭐
Οι περισσότερες σοβαρές ασθένειες (π.χ. ο καρκίνος) αλλά και η θεραπεία τους (π.χ. χημειοθεραπείες/ ακτινοθεραπείες) προκαλούν συνήθως μια σειρά συμπτωμάτων όπως ναυτία, δυσκοιλιότητα, κόπωση, απώλεια της όρεξης, στοματικά προβλήματα (ξηροστομίας), αϋπνία, πόνο, άγχος, δύσπνοια κ.α.
Είναι καλό να αναφέρετε τα συμπτώματα που σας ενοχλούν στην ομάδα φροντίδας σας. Έτσι, θα μπορούν να σας βοηθήσουν με τον καλύτερο τρόπο.
Μαζί με την θεραπεία που θα σας προτείνει ο γιατρός σας, υπάρχουν και μερικοί πρακτικοί τρόποι που μπορούν να σας βοηθήσουν να μειώσετε τη δύσπνοια όταν αυτή εμφανιστεί:
- Δροσερός αέρας στο πρόσωπό σας. Ανοίξτε ένα παράθυρο ή χρησιμοποιείστε ένα μικρό ανεμιστήρα, έτσι ώστε να αυξήστε τη ροή του αέρα στο δωμάτιο.
- Ρυθμίστε τη στάση του σώματος σε όρθια θέση. Μην ξεχάστε να υποστηρίξετε το κεφάλι, τον αυχένα και τους ώμους σας προκειμένου να ξεκουράζεστε καλύτερα.
- Καθίστε και στηρίξτε τα χέρια σας σε ένα τραπεζάκι.
- Μειώστε τον αριθμό και τους ρυθμούς των δραστηριοτήτων σας για να μην πιέζετε πολύ τον εαυτό σας.
- Όταν ανεβαίνετε σκάλες ή ανηφόρες, εισπνεύστε στο ένα βήμα, εκπνεύστε στο επόμενο και μετά περιμένετε λίγο. Μετά επαναλάβετε το ίδιο.
- Φυλάξτε κοντά σας τα πράγματα που χρησιμοποιείτε συχνά.
- Μη σηκώνετε βαριά πράγματα.
- Ακούστε χαλαρωτική μουσική.
- Περπατάτε αργά, όσο σας επιτρέπει η αναπνοή σας.
- Τρέφεστε υγιεινά και προσέχετε το βάρος σας.
- Προσπαθήστε να αποφύγετε τα καρυκεύματα.
- Καθίστε αναπαυτικά και στηρίξτε τον αυχένα, τους ώμους και την πλάτη σας.
- Κατεβάστε τους ώμους σας, αφήστε τους να βυθιστούν και να νιώσετε το βάρος τους.
- Ακολουθήστε την τεχνική της Κοιλιακής ή Διαφραγματικής Αναπνοής
- Βάλτε την παλάμη του χεριού σας επάνω στην κοιλιά σας
- Βήξτε απαλά. Ο μυς που νιώθετε είναι το διάφραγμα.
- Κλείστε το στόμα σας και πάρτε αργά μια βαθιά ανάσα από την μύτη μετρώντας ως το 3. Θα νοιώσετε την κοιλιά σας να φουσκώνει καθώς γεμίζουν οι πνεύμονες σας με αέρα.
- Κρατήστε τον αέρα για λίγα δευτερόλεπτα και μετά βγάλτε αέρα από το στόμα, όσο πιο αργά μπορείτε μετρώντας ως το 6.
- Επαναλάβετε την άσκηση 5 έως 10 φορές.
Αν δυσκολεύεστε πολύ να αναπνεύσετε, δοκιμάστε αυτό:
- Πάρτε μια αργή ανάσα από τη μύτη.
- Σουφρώστε τα χείλη σας, σαν να φυσάτε μέσα από το στόμιο μιας καπνοσακούλας ή σαν να σβήνετε απαλά ένα κερί.
- Βγάλτε τον αέρα αργά και ήρεμα από το στόμα με σουφρωμένα χείλη. Προσπαθήστε η εκπνοή να κρατήσει περισσότερο από την εισπνοή.
Αυτό βοηθά να φύγει ο αέρας που έχει παγιδευτεί στους πνεύμονες. Έτσι η αναπνοή γίνεται πιο εύκολη και νιώθετε λιγότερη δύσπνοια.
Μπορείτε να την κάνετε αρκετές φορές μέσα στη μέρα, όποτε θέλετε να χαλαρώσετε ή να νιώσετε ηρεμία.
* Το περιεχόμενο είναι καθαρά ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά τις οδηγίες του γιατρού σας. Παρακαλούμε να ζητάτε πάντα την έγκριση του γιατρού ή της ομάδας που σας φροντίζει πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε αλλαγή
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
