Κόπωση

• Δυσκολεύεστε να κάνετε απλές καθημερινές δουλειές, να χτενιστείτε, να πλυθείτε ή να μαγειρέψετε.
• Νιώθετε ότι δεν έχετε καθόλου ενέργεια και θέλετε να περάσετε όλη ημέρα στο κρεβάτι.
• Νιώθετε ότι δεν έχετε δύναμη να κάνετε όσα κάνατε παλιά.
• Δυσκολεύεστε να συγκεντρωθείτε.
• Δυσκολεύεστε να σκεφτείτε να μιλήσετε ή να πάρετε αποφάσεις
• Ξεχνάτε πράγματα πιο εύκολα.
• Λαχανιάζετε ακόμα και μετά από μια μικρή προσπάθεια, ένα περπάτημα μέσα στο σπίτι.
• Νιώθετε ζαλάδα ή ελαφρύ πονοκέφαλο
• Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε ή δεν αισθάνεσθε ξεκούραστος μετά τον ύπνο
• Δεν έχετε σεξουαλική διάθεση
• Συγκινείστε ή κλαίτε πιο εύκολα ή τα συναισθήματα σας αλλάζουν πολύ εύκολα.

Δεν υπάρχει μόνο μία αιτία. Η κόπωση μπορεί να οφείλεται σε πολλά διαφορετικά πράγματα και δεν είναι ίδια για όλους. Μπορεί να προκαλείται από:

• την ίδια την ασθένεια
• τη θεραπεία ή τα φάρμακα που παίρνετε
• φάρμακα για συμπτώματα, όπως η ναυτία ή ο πόνος
• το ότι το σώμα σας χρειάζεται περισσότερη ενέργεια για να επουλωθεί και να αντιμετωπίσει την ασθένεια
• μια λοίμωξη ή τον πυρετό
• την αναιμία (όταν το αίμα μεταφέρει λιγότερο οξυγόνο στο σώμα)
• τη δύσπνοια ή τη δυσκολία στην αναπνοή
• το ότι δεν τρώτε αρκετά ή δεν τρέφεστε σωστά
• τον κακό ή λίγο ύπνο
• τον πόνο
• το άγχος, τη στενοχώρια, τη θλίψη ή την κατάθλιψη.

• Ενημερώστε τον γιατρό σας για την κούραση που νιώθετε. Περιγράψτε πότε εμφανίζεται πόσο έντονη είναι και πόσο διαρκεί. Καταγράψτε τις καθημερινές σας δραστηριότητες και σημειώστε πόση κούραση σας προκαλεί η καθεμία.
• Προσπαθήστε να κοιμάστε καλά κάθε βράδυ. Ο καλός ύπνος μπορεί να βοηθήσει να νιώθετε λιγότερη κούραση.
• Κάντε τις πιο σημαντικές δουλειές τις ώρες που έχετε περισσότερη δύναμη και ενέργεια. Βάζετε μικρά διαλείμματα ανάμεσα στις δραστηριότητές σας, ώστε να ξεκουράζεστε και να παίρνετε δυνάμεις.
• Μιλήστε στην οικογένεια και στους φίλους σας για τις ανάγκες σας. Μη διστάζετε να ζητάτε βοήθεια όταν τη χρειάζεστε.
• Τρώτε μικρά και συχνά γεύματα με τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού σας, όπως αυγά, γιαούρτι, τυρί, ψάρι ή κοτόπουλο. Αυτές οι τροφές μπορούν να σας δίνουν ενέργεια μέσα στην ημέρα.

• Προσπαθήστε να κοιμάστε και να ξυπνάτε την ίδια ώρα κάθε μέρα. Αυτό βοηθά το σώμα σας να αποκτήσει ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου.
• Χρησιμοποιείτε το κρεβάτι μόνο για ύπνο. Αν ξυπνήσετε και δεν μπορείτε να ξανακοιμηθείτε, σηκωθείτε και πηγαίνετε σε άλλο δωμάτιο.
• Αν δεν σας παίρνει ο ύπνος, κάντε μια ήρεμη δραστηριότητα, όπως να διαβάσετε ένα βιβλίο. Επιστρέψτε στο κρεβάτι όταν νυστάξετε.
• Κρατήστε το δωμάτιό σας ήσυχο και σκοτεινό. Αν υπάρχουν θόρυβοι, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ωτοασπίδες.
• Διατηρείτε το δωμάτιο σε άνετη θερμοκρασία, ούτε πολύ ζεστό ούτε πολύ κρύο.
• Φάτε ένα ελαφρύ βραδινό γεύμα. Μπορείτε να πιείτε ένα ζεστό γάλα ή άλλο ζεστό ρόφημα. Αποφύγετε τον καφέ, το τσάι και άλλα ροφήματα με καφεΐνη μετά το απόγευμα.
• Ένας σύντομος ύπνος μέσα στην ημέρα μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους. Αν όμως δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε το βράδυ, αποφύγετέ τον.
• Αν σας ξυπνούν σκέψεις ή ανησυχίες, γράψτε τες σε ένα σημειωματάριο. Μπορείτε να τις σκεφτείτε και να τις συζητήσετε με ένα άτομο που εμπιστεύεστε την επόμενη ημέρα.

Με τη σύμφωνη γνώμη του γιατρού σας

• Ασκηθείτε τακτικά. Η άσκηση μπορεί να σας βοηθήσει να κοιμάστε καλύτερα και να έχετε περισσότερη ενέργεια.
• Προσπαθήστε να περπατάτε κάθε μέρα, όσο μπορείτε. Το περπάτημα μπορεί να σας βοηθήσει να νιώθετε πιο δυνατοί και δραστήριοι.
• Συμβουλευτείτε έναν φυσικοθεραπευτή. Μπορεί να σας προτείνει ένα ασφαλές πρόγραμμα άσκησης, ανάλογα με τις ανάγκες σας.
• Αν είναι δυνατόν, συμμετέχετε σε ένα οργανωμένο ομαδικό πρόγραμμα άσκησης. Πολλοί άνθρωποι βρίσκουν την άσκηση πιο ευχάριστη όταν γυμνάζονται μαζί με άλλους και αυτό τους βοηθά να συνεχίζουν.

• Προσπαθήστε να παραμένετε κοινωνικά ενεργοί. Μην απομονώνεστε από την οικογένεια και τους φίλους σας.
• Αφιερώστε χρόνο σε δραστηριότητες που σας ευχαριστούν και σας βοηθούν να χαλαρώνετε.
• Η χαλάρωση μπορεί να σας βοηθήσει να αντιμετωπίζετε καλύτερα την κούραση και το άγχος.
• Το άγχος μπορεί να σας κάνει να νιώθετε ακόμη πιο κουρασμένοι. Είναι σημαντικό να βρίσκετε τρόπους να το μειώνετε.
• Επιλέξτε δραστηριότητες που σας ταιριάζουν, όπως:
  • έναν περίπατο με φίλους ή την οικογένειά σας,
  • την παρακολούθηση μιας ταινίας,
  • την ανάγνωση ενός βιβλίου,
  • τη συμμετοχή σε δραστηριότητες που σας προσφέρουν πνευματική γαλήνη, σύμφωνα με τις προσωπικές σας πεποιθήσεις.

Συζητήστε με τον εργοδότη σας για το πρόβλημά σας. Μαζί μπορείτε να βρείτε τρόπους που θα σας βοηθήσουν να συνεχίσετε να εργάζεστε, μειώνοντας παράλληλα την καταπόνηση.

Η φροντίδα των παιδιών μπορεί να είναι πιο δύσκολη όταν δεν αισθάνεστε καλά. Δεν χρειάζεται να σταματήσετε να τα φροντίζετε. Μπορείτε όμως να κάνετε μικρές αλλαγές που θα σας βοηθήσουν.

• Εξηγήστε στα παιδιά ότι κουράζεστε πιο εύκολα και ότι δεν μπορείτε να κάνετε όλα όσα κάνατε πριν.
• Περάστε χρόνο με τα παιδιά κάνοντας δραστηριότητες που μπορείτε να κάνετε καθιστοί.
• Αποφύγετε να σηκώνετε μικρά παιδιά όταν αυτό είναι δυνατό.
• Χρησιμοποιήστε καρότσι ή καρέκλα με ρόδες για να μετακινείτε μικρά παιδιά.
• Ζητήστε από τα παιδιά να κάνουν μικρές δουλειές, ανάλογα με την ηλικία τους.
• Δεχτείτε βοήθεια από ανθρώπους που εμπιστεύεστε, όπως τη μεταφορά τους στο σχολείο.
• Ζητήστε από κάποιον να προσέξει τα παιδιά για λίγο, ώστε να ξεκουραστείτε ή να κάνετε κάτι που σας ευχαριστεί.